Trường Đại học Kinh tế – ĐHQGHN (UEB) xem AI là công cụ hỗ trợ học tập hữu ích nếu được dùng đúng mục đích và tuân thủ nguyên tắc trung thực học thuật. Bốn yêu cầu cốt lõi:
Sinh viên chịu trách nhiệm toàn bộ nội dung bài làm, kể cả khi có dùng ChatGPT, Gemini hay Copilot. AI chỉ được đóng vai trò tìm ý tưởng, giải thích kiến thức, chỉnh sửa ngôn ngữ hoặc gợi ý cấu trúc.
Khi dùng AI để hỗ trợ bài tập, phải ghi rõ công cụ, mục đích và phạm vi hỗ trợ nếu giảng viên yêu cầu — để giảng viên đánh giá đúng năng lực thực của người học.
Không được lấy nguyên đầu ra của AI nộp như sản phẩm của bản thân. Đây là ranh giới rõ ràng nhất giữa hỗ trợ và gian lận.
Không nhập lên nền tảng AI dữ liệu nội bộ của trường, nghiên cứu chưa công bố hay thông tin cá nhân của người khác khi chưa được phép.
Harvard, Stanford hay NUS đều có chung một quan điểm với UEB: không cấm AI, mà yêu cầu dùng minh bạch và có trách nhiệm. Điểm nhấn chung của các trường là AI không thể thay thế tư duy phản biện, khả năng phân tích và năng lực nghiên cứu — người học vẫn là chủ thể chịu trách nhiệm cuối cùng. Cách tiếp cận này cân bằng giữa đổi mới công nghệ và các giá trị cốt lõi của giáo dục đại học.
Nhiệm vụ: viết bài thuyết trình môn Kinh tế vĩ mô, chủ đề "Tác động của AI đối với năng suất lao động và tăng trưởng kinh tế".
Đầu ra này cho mình cấu trúc ban đầu, nhưng còn khái quát và gần như không gắn với bối cảnh Việt Nam.
Trong quá trình thực hiện bài tập, em có sử dụng ChatGPT (OpenAI) để hỗ trợ xây dựng dàn ý, gợi ý ý tưởng và đề xuất nguồn tài liệu tham khảo. Toàn bộ nội dung cuối cùng đã được em kiểm chứng, chỉnh sửa và chịu trách nhiệm hoàn toàn.
Ví dụ trích dẫn (Harvard):
OpenAI (2026). ChatGPT. Hỗ trợ xây dựng dàn ý và gợi ý ý tưởng cho bài thuyết trình. Truy cập tháng 7 năm 2026.
Dùng AI để gợi ý ý tưởng, xây dàn ý, giải thích khái niệm hay chỉnh sửa ngôn ngữ là hoàn toàn phù hợp. Ngược lại, yêu cầu AI viết toàn bộ bài luận hoặc làm thay các nhiệm vụ đánh giá thì kết quả chỉ phản ánh năng lực của AI, không phản ánh kiến thức của sinh viên.
Ranh giới giữa hỗ trợ và gian lận không nằm ở việc có dùng AI hay không, mà nằm ở mức độ đóng góp của người học đối với sản phẩm cuối cùng.
AI được huấn luyện trên lượng dữ liệu khổng lồ nên đôi khi tạo ra nội dung gần giống tài liệu đã công bố. Nguy hiểm hơn, AI không phải lúc nào cũng cho nguồn chính xác — nó có thể bịa ra tên bài báo, tên tác giả hoặc tài liệu không tồn tại, hiện tượng gọi là "AI hallucination". Nếu sinh viên không kiểm tra lại mà đưa thẳng vào bài, độ tin cậy của cả nghiên cứu sụp đổ.
Vì vậy phải xem AI là công cụ hỗ trợ, không phải nguồn tài liệu học thuật. Khi cần số liệu hay kết quả nghiên cứu, phải tìm đến sách, bài báo khoa học, báo cáo của tổ chức uy tín hoặc trang web chính thức của cơ quan nhà nước.
AI giúp giải thích kiến thức, tóm tắt tài liệu, dịch thuật và phản hồi nhanh. Nhưng nếu phụ thuộc quá nhiều, người học dần mất khả năng tự nghiên cứu và tư duy phản biện: khi AI luôn có sẵn câu trả lời, sinh viên có xu hướng tiếp nhận thụ động thay vì chủ động tìm hiểu.
Cách của mình: ưu tiên tự đọc tài liệu, tự giải quyết vấn đề, chỉ dùng AI khi cần gợi ý hướng tiếp cận hoặc kiểm tra lại kết quả.
AI không phải là nguyên nhân của các hành vi thiếu trung thực. Vấn đề cốt lõi nằm ở cách con người sử dụng nó. Dùng trung thực và có trách nhiệm, AI nâng chất lượng học tập; lạm dụng để thay thế tư duy cá nhân, nó làm suy giảm chính giá trị của tấm bằng mình đang theo đuổi.
Dùng AI để tìm ý tưởng, giải thích kiến thức, gợi ý cấu trúc — nhưng mọi kết luận và quan điểm phải hình thành từ sự hiểu biết của chính mình.
Đối chiếu với giáo trình, tài liệu học thuật, bài báo khoa học hoặc nguồn chính thống trước khi sử dụng.
Khai báo trung thực theo yêu cầu của giảng viên, mô tả rõ AI đã hỗ trợ ở công đoạn nào.
Không sao chép nguyên văn; trích dẫn đầy đủ theo chuẩn học thuật khi dùng thông tin, hình ảnh, số liệu hay ý tưởng tham khảo.
Không nhập lên AI thông tin cá nhân, dữ liệu nội bộ của trường, tài liệu nghiên cứu chưa công bố hay thông tin của người khác khi chưa được phép.
Dùng AI để hiểu sâu, đặt câu hỏi và rèn tư duy phản biện — không dùng để hoàn thành bài tập một cách thụ động.
Dù AI hỗ trợ ở mức nào, mình vẫn là người chịu trách nhiệm cuối cùng về tính chính xác, trung thực và chất lượng bài làm.
Qua việc nghiên cứu chính sách của UEB, thực hiện một nhiệm vụ học tập có dùng AI và phân tích các vấn đề đạo đức, mình nhận thấy AI chỉ thực sự phát huy giá trị khi được sử dụng trung thực, minh bạch và có trách nhiệm. Bộ nguyên tắc cá nhân không phải để nộp cho ai chấm, mà là thứ giúp mình tự giác khi không có ai giám sát.
Điều quan trọng nhất không phải là "có sử dụng AI hay không", mà là sử dụng AI như thế nào để vẫn giữ được tính trung thực học thuật, tư duy độc lập và trách nhiệm của người học.