Trang chủ  /  Dự án  /  Bài 3

Viết Prompt hiệu quả cho các tác vụ học tập

Thử nghiệm 9 prompt trên 3 tác vụ học tập ở 3 cấp độ khác nhau, so sánh kết quả và rút ra năm nguyên tắc viết prompt.

Mục tiêu bài tập

Bài tập này nhằm trả lời một câu hỏi cụ thể: cùng một câu hỏi, cách hỏi khác nhau thì kết quả AI trả về khác nhau đến mức nào? Em chọn 3 tác vụ học tập phổ biến, viết cho mỗi tác vụ 3 cấp độ prompt, chạy thử với AI và so sánh kết quả — tổng cộng 9 prompt được thử nghiệm và ghi lại bằng ảnh chụp màn hình.

Ba tác vụ và ba cấp độ prompt

Cấp độĐặc điểmVí dụ (tác vụ tóm tắt cung cầu)
Cơ bảnChỉ nêu chủ đề, không có bối cảnh"Tóm tắt cung cầu"
Cải tiếnThêm vai trò + cấu trúc + đối tượng"Bạn là trợ giảng, hãy tóm tắt nội dung cung cầu thành 3 ý: (1) ý chính (2) bằng chứng (3) kết luận, dành cho sinh viên"
Nâng caoVai trò + phong cách + độ dài + nhiều đầu ra + nguồn tham khảo"Bạn là giảng viên môn kinh tế, phong cách chuyên dạy dễ hiểu. Hãy tóm tắt về cung cầu: (1) tóm tắt 100–150 từ (2) 2–3 câu để lớp thảo luận (3) ghi lại hai nguồn tham khảo liên quan"

Tác vụ 1 · Tóm tắt tài liệu học thuật (chủ đề: cung cầu)

Mức độ promptNhận xét kết quả
Cơ bảnNgắn, thiếu ví dụ
Cải tiếnĐầy đủ hơn nhưng vẫn hơi lý thuyết
Nâng caoRõ ràng, ví dụ dễ hiểu, chuẩn bài học

Tác vụ 2 · Giải thích khái niệm phức tạp (chủ đề: overfitting)

Prompt nâng cao của em yêu cầu AI đóng vai trợ giảng môn AI và giải thích overfitting bằng ví dụ đời sống, gồm 5 phần: định nghĩa, ví dụ thực tế, so sánh minh họa, tại sao nó gây hại và cách khắc phục.

Mức promptĐánh giá
Cơ bảnRất ngắn, khô
Cải tiếnVí dụ hơi kỹ thuật
Nâng caoDễ hiểu, nhưng ví dụ mang tính học thuộc lòng quá mức

Đây là kết quả em thấy đáng chú ý nhất: prompt nâng cao không phải lúc nào cũng hoàn hảo. Khi em yêu cầu quá nhiều phần trong một câu lệnh, AI có xu hướng trả lời theo khuôn mẫu để đủ ý, khiến ví dụ trở nên máy móc.

Tác vụ 3 · Tạo bộ câu hỏi ôn tập (chủ đề: Kinh tế vi mô — chương cung cầu)

Prompt nâng cao yêu cầu 8 câu hỏi gồm 4 trắc nghiệm kèm đáp án, 2 câu đúng–sai có giải thích và 2 câu tự luận ngắn, đồng thời cung cấp sẵn một model answer làm mẫu.

Mức độ promptNhận xét
Cơ bảnCâu hỏi chung chung, không có đáp án
Cải tiếnCó đáp án nhưng ít dạng câu
Nâng caoĐa dạng dạng câu, có đáp án đầy đủ

Bảng tổng hợp: đánh đổi giữa ba cấp độ

Mức độ promptƯu điểmNhược điểm
Cơ bảnNhanhKết quả thiếu chiều sâu
Cải tiếnCụ thể hơnNhiều chỗ vẫn mơ hồ
Nâng caoChính xác, phục vụ học tập tốt nhấtTốn thời gian viết hơn

Kết luận của em không phải là "luôn dùng prompt nâng cao". Prompt nâng cao tốn thời gian viết, nên nó chỉ đáng cho những tác vụ mà em sẽ dùng kết quả nhiều lần. Với một câu hỏi tra cứu nhanh, prompt cơ bản là đủ.

Năm nguyên tắc viết prompt em rút ra

✍️ Nguyên tắc của riêng em

  • Nêu rõ vai trò của AI — "bạn là giảng viên kinh tế" cho kết quả khác hẳn một câu hỏi trống không
  • Chỉ định mục tiêu, độ dài và cấu trúc — ví dụ: tóm tắt 100–150 từ thành 3 ý
  • Sử dụng ví dụ minh họa — cung cấp sẵn một model answer để AI biết chuẩn đầu ra
  • Yêu cầu giải thích từng bước nếu chủ đề khó
  • Thêm đối tượng người học — sinh viên năm nhất, người mới bắt đầu…

Năm nguyên tắc này về sau trở thành Bước 2 trong quy trình làm việc với AI mà em trình bày ở Bài 6.

Sản phẩm bài tập

Toàn bộ bài làm gốc kèm ảnh chụp màn hình minh chứng được đính kèm dưới đây.

📄 Bản báo cáo so sánh các prompt ⬇ Tải PDF

Nếu trình duyệt không hiển thị được bản xem trước, bấm vào đây để mở PDF trong tab mới.