Bài tập này nhằm trả lời một câu hỏi cụ thể: cùng một câu hỏi, cách hỏi khác nhau thì kết quả AI trả về khác nhau đến mức nào? Em chọn 3 tác vụ học tập phổ biến, viết cho mỗi tác vụ 3 cấp độ prompt, chạy thử với AI và so sánh kết quả — tổng cộng 9 prompt được thử nghiệm và ghi lại bằng ảnh chụp màn hình.
| Cấp độ | Đặc điểm | Ví dụ (tác vụ tóm tắt cung cầu) |
|---|---|---|
| Cơ bản | Chỉ nêu chủ đề, không có bối cảnh | "Tóm tắt cung cầu" |
| Cải tiến | Thêm vai trò + cấu trúc + đối tượng | "Bạn là trợ giảng, hãy tóm tắt nội dung cung cầu thành 3 ý: (1) ý chính (2) bằng chứng (3) kết luận, dành cho sinh viên" |
| Nâng cao | Vai trò + phong cách + độ dài + nhiều đầu ra + nguồn tham khảo | "Bạn là giảng viên môn kinh tế, phong cách chuyên dạy dễ hiểu. Hãy tóm tắt về cung cầu: (1) tóm tắt 100–150 từ (2) 2–3 câu để lớp thảo luận (3) ghi lại hai nguồn tham khảo liên quan" |
| Mức độ prompt | Nhận xét kết quả |
|---|---|
| Cơ bản | Ngắn, thiếu ví dụ |
| Cải tiến | Đầy đủ hơn nhưng vẫn hơi lý thuyết |
| Nâng cao | Rõ ràng, ví dụ dễ hiểu, chuẩn bài học |
Prompt nâng cao của em yêu cầu AI đóng vai trợ giảng môn AI và giải thích overfitting bằng ví dụ đời sống, gồm 5 phần: định nghĩa, ví dụ thực tế, so sánh minh họa, tại sao nó gây hại và cách khắc phục.
| Mức prompt | Đánh giá |
|---|---|
| Cơ bản | Rất ngắn, khô |
| Cải tiến | Ví dụ hơi kỹ thuật |
| Nâng cao | Dễ hiểu, nhưng ví dụ mang tính học thuộc lòng quá mức |
Đây là kết quả em thấy đáng chú ý nhất: prompt nâng cao không phải lúc nào cũng hoàn hảo. Khi em yêu cầu quá nhiều phần trong một câu lệnh, AI có xu hướng trả lời theo khuôn mẫu để đủ ý, khiến ví dụ trở nên máy móc.
Prompt nâng cao yêu cầu 8 câu hỏi gồm 4 trắc nghiệm kèm đáp án, 2 câu đúng–sai có giải thích và 2 câu tự luận ngắn, đồng thời cung cấp sẵn một model answer làm mẫu.
| Mức độ prompt | Nhận xét |
|---|---|
| Cơ bản | Câu hỏi chung chung, không có đáp án |
| Cải tiến | Có đáp án nhưng ít dạng câu |
| Nâng cao | Đa dạng dạng câu, có đáp án đầy đủ |
| Mức độ prompt | Ưu điểm | Nhược điểm |
|---|---|---|
| Cơ bản | Nhanh | Kết quả thiếu chiều sâu |
| Cải tiến | Cụ thể hơn | Nhiều chỗ vẫn mơ hồ |
| Nâng cao | Chính xác, phục vụ học tập tốt nhất | Tốn thời gian viết hơn |
Kết luận của em không phải là "luôn dùng prompt nâng cao". Prompt nâng cao tốn thời gian viết, nên nó chỉ đáng cho những tác vụ mà em sẽ dùng kết quả nhiều lần. Với một câu hỏi tra cứu nhanh, prompt cơ bản là đủ.
Năm nguyên tắc này về sau trở thành Bước 2 trong quy trình làm việc với AI mà em trình bày ở Bài 6.
Toàn bộ bài làm gốc kèm ảnh chụp màn hình minh chứng được đính kèm dưới đây.
Nếu trình duyệt không hiển thị được bản xem trước, bấm vào đây để mở PDF trong tab mới.